Investing.com – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin bitkisel üretim birinci tahmin raporunu yayımladı. Tarım ve Orman Bakanlığının derlediği verilere göre tahıl, sebze ve meyve üretiminde genel bir azalış öngörülüyor. Rapora göre meyve grubundaki daralma dikkat çekerken, bazı ürünlerde sınırlı artış beklentisi de bulunuyor.
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde %5’in üzerinde düşüş bekleniyor
2025 yılına ait ilk tahminler, bitkisel üretimde genel bir gerilemeye işaret ediyor. Tarla ürünleri olarak tanımlanan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde (yem bitkileri hariç) %5,3 oranında düşüş öngörülüyor. Sebze grubunda %1,7, meyve, içecek ve baharat bitkilerinde ise %24,4 oranında üretim kaybı tahmin ediliyor.
Buna göre yaklaşık üretim miktarlarının tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 71,4 milyon ton, sebzelerde 33 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise 21,4 milyon ton olması bekleniyor. Bu rakamlar, geçtiğimiz yıla göre ciddi bir üretim daralmasını yansıtıyor.
Tahıl üretiminde buğday, arpa ve yulafta belirgin azalma var
Tahıl ürünlerinde 2025 yılı tahmini, toplam üretimin %4,1 oranında azalarak yaklaşık 37,4 milyon tona gerileyeceğini ortaya koydu. Özellikle buğday, arpa ve yulafta dikkat çeken düşüşler tahmin ediliyor.
Buğday üretiminin %5,8 düşerek 19,6 milyon tona, arpa üretiminin %8 azalarak 7,5 milyon tona, yulaf üretiminin ise %23,1 azalarak 300 bin tona gerilemesi bekleniyor. Öte yandan mısır üretiminde %4,9 oranında artış öngörülerek yaklaşık 8,5 milyon tonluk üretim hedefleniyor.
Baklagillerde sınırlı üretim, patateste kayda değer düşüş
Kuru baklagillerde; nohut üretiminin 605 bin ton, kuru fasulyenin 283 bin ton ve kırmızı mercimeğin 340 bin ton civarında olacağı tahmin ediliyor. Bu rakamlar bir önceki yıl ile karşılaştırıldığında büyük bir değişim göstermiyor.
Yumru bitkilerden patateste ise önemli bir azalma dikkat çekiyor. 2025 yılında patates üretiminin bir önceki yıla göre %13 oranında azalarak 6 milyon ton civarına gerilemesi bekleniyor.
Yağlı tohumlarda farklı yönlü değişimler var
Yağlı tohumlar arasında soya fasulyesi üretiminin %11,1 azalarak 160 bin tona düşeceği öngörülüyor. Ayçiçeği üretiminde ise tersine bir hareket söz konusu; üretimin %4,8 oranında artarak 2,3 milyon tona ulaşması bekleniyor.
Şeker pancarında da düşüş tahmini yer alıyor. 2025 yılında üretimin %6,5 oranında azalarak yaklaşık 21,5 milyon ton seviyelerinde gerçekleşeceği belirtiliyor.
Sebze üretimi sınırlı oranda gerileyecek
Sebze üretimi grubunda 2025 yılı için yaklaşık 33 milyon tonluk toplam üretim öngörülüyor. Bu miktar, bir önceki yıla kıyasla %1,7’lik bir düşüş anlamına geliyor.
Ürün bazında bakıldığında, karpuz üretiminin %3,5, kuru soğanın %2,6, patlıcanın %3,3 oranında artacağı; buna karşılık domatesin %5,7, salçalık kapya biberin %3,7, taze fasulyenin ise %4,5 oranında azalacağı tahmin ediliyor.
Meyve üretiminde sert düşüşler bekleniyor
2025 yılında meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde %24,4 oranında azalma öngörülüyor. Toplam üretimin yaklaşık 21,4 milyon ton olacağı tahmin ediliyor.
Elmada %38,7, çilekte %4, şeftalide %32,1, nektarinde %35,5, kirazda %55,7 ve üzümde %18,6 oranında üretim kaybı öngörülüyor. Bu oranlar, meyve grubundaki genel gerilemenin en önemli göstergeleri arasında yer alıyor.
Zeytinde büyük düşüş, muzda istikrar bekleniyor
Turunçgiller grubunda portakal üretiminin %12,4, limon üretiminin %20,9 oranında azalacağı öngörülürken, mandalina üretiminde %0,6’lık hafif bir artış bekleniyor. Sert kabuklu meyvelerden fındıkta %27,5, cevizde %27,7, Antep fıstığında ise %54,6 oranında düşüş öngörülüyor.
Zeytin üretiminde ise %40’lık keskin bir düşüş tahmini dikkat çekiyor. Muz üretiminin ise 2024 yılına benzer şekilde sabit kalacağı ifade ediliyor.
Bir sonraki rapor 24 Ekim’de açıklanacak
Bitkisel üretim tahminleri, Tarım ve Orman Bakanlığının sahadan derlediği verilere dayanarak Resmi İstatistik Programı kapsamında TÜİK tarafından kamuoyuyla paylaşılıyor.
Bir sonraki bitkisel üretim tahmin raporunun yayımlanma tarihi 24 Ekim 2025 olarak belirlendi. Bu tarihte, yılın ikinci tahmini verileri kamuoyuyla paylaşılacak.
